Het Kerkdorp Gammelstad
Het kerkdorp Gammelstad, net buiten Luleå, is opgenomen in UNESCO’s Werelderfgoedlijst als grootste en best bewaarde kerkdorp in Noord-Zweden. Een typisch Noord-Scandinavische vorm van bebouwing. Een kerkdorp bestaat uit kleine, houten huisjes die door kerkgangers rondom een kerk gebouwd werden. Deze huisjes werden met name bewoond door kerkgangers die in dunbevolkte gebieden in de omgeving woonden, die naar Gammelstad kwamen om christelijke feestdagen mee te vieren.
De grote afstanden die sommige mensen in Noord-Zweden vroeger moesten afleggen om naar de kerk te kunnen, is één van de belangrijkste redenen voor deze manier van bebouwing in dit deel van Scandinavië.
Het beschermde dorpsgezicht omvat de 14e-eeuwse stenen kerk, de aangrenzende kerkgebouwtjes, het Middeleeuwse straatpatroon en de gebouwen die teruggaan tot de 17e eeuw. Het dorp is nu een levendige gemeenschap, terwijl sommige huisjes nog steeds gebruikt worden door kerkgangers in de zomer, wanneer veel tieners hun belijdenis doen.