Culturele genoegens in Midden-Zweden
Het aantal culturele en historische bezienswaardigheden, attracties en ervaringen dat je overal in Midden-Zweden kunt aantreffen, is gewoonweg niet te tellen. Om te beginnen vormt Stockholm als de belangrijkste culturele bestemming van Noord-Europa een klasse apart. De stad biedt een gigantisch pakket aan musea, tentoonstellingen, historische bezienswaardigheden, dans, theater, evenementen, manifestaties en nog heel veel meer. En dat 365 dagen per jaar. Maar dat is een hoofdstuk op zich.
Ten noorden van Stockholm liggen twee van de oudste en historisch gezien interessantste steden van Zweden: Uppsala, de meest prominente universiteitsstad van het land en ooit de hoofdstad van Zweden, en Sigtuna, het pittoreske plaatsje dat bekend staat als de alleroudste stad van Zweden, dat zich perfect leent voor een dagtrip.
Uppsala
In Uppsala, de vierde stad van het land, staat de domkerk, de grootste en spectaculairste kerk van Zweden, waarvan de oudste delen uit de 13e eeuw stammen. Veel van de belangrijkste attracties van de stad zijn gelieerd aan de universiteit, met inbegrip van de oudste faculteit van Zweden die in 1477 werd geopend, en het Gustavianum, dat een museum is.
Uppsala is ook de stad waar de grote Zweedse natuurwetenschapper en filosoof Carolus Linnaeus het grootste gedeelte van zijn carrière actief was en waar je de belangrijkste bezienswaardigheden aantreft die met Linnaeus te maken hebben: zijn huis Hammarby, de Linnéträdgården (botanische tuin) en de ambitieuze Linné-tentoonstelling in het Gustavianum.
Dalarna en Värmland: Zweedser dan Zweden
De in het noordwesten gelegen en landschappelijk zeer fraaie provincies Dalarna en Värmland worden soms wel “De meest Zweedse” van alle Zweedse provincies genoemd. Daar leeft een bepaalde nationaal-romantische traditie wellicht meer voort dan elders. Je vindt er de plaatjes van de ansichtkaarten met oude, rode houten huizen en boerderijen te midden van diepe groene wouden en glinsterende blauwe meren.
Vooral de streek rond het Siljanmeer in Dalarna is een bijzonder populaire en geliefde bestemming met een rijkdom aan fraaie en pittoreske steden en dorpen en talloze culturele en historische bezienswaardigheden en attracties. De streek is misschien nog wel het beroemdst vanwege de traditionele midzomervieringen.
Werelderfgoed in Midden-Zweden
De oudste kopermijn van de wereld in Falun, de hoofdstad van de provincie Dalarna, is een voorbeeld van de maar liefst vijf werelderfgoederen van de Unesco in Midden-Zweden. In Dalarna vind je ook het beroemde openluchttheater Dalhalla, dat spectaculair is gesitueerd in een oude kalksteengroeve. Het biedt plaats aan 4.000 bezoekers en ’s zomers zijn er drama- en muziekvoorstellingen zoals bijvoorbeeld opera’s.
Literair Värmland
Värmland staat bekend als een wieg voor de Zweedse literatuur en vertelkunst en is het thuis van veel van de meest gevierde schrijvers en dichters van Zweden, inclusief de Nobelprijswinnaars Gustaf Fröding en Selma Lagerlöf, de eerste vrouw die de Nobelprijs voor literatuur kreeg. Het huis van Lagerlöf in Mårbacka is een topattractie voor bezoekers van heinde en verre.
Historische bezienswaardigheden in Midden-Zweden
In de streek rond Stockholm, Uppsala en het Mälarmeer en overal elders in Midden-Zweden, en in de regio Bergslagen in het bijzonder vind je talloze interessante historische bezienswaardigheden uit de tijd waarin Zweden een grote mogendheid was, maar ook uit het begin van de industriële revolutie. Slot Gripsholm bij het idyllische stadje Mariefred en het nabijgelegen Skokloster, beide aan het Mälarmeer, zijn unieke barokke kastelen met een magnifiek 16e- en 17e-eeuws interieur en verbazingwekkende collecties, met inbegrip van de koninklijke Zweedse portretverzameling in Gripsholm. Ook Slot Örebro in de stad met dezelfde naam is een indrukwekkend slot uit dezelfde periode, het Vasa-tijdperk. Overal in de regio vind je kastelen, chateaus en landhuizen uit diverse perioden. In vele daarvan kun je overnachten en dineren en ze zijn bijna allemaal opengesteld voor het publiek – in elk geval ‘s zomers. In veel van deze kastelen en landhuizen worden gedurende het zomerseizoen speciale culturele evenementen georganiseerd, met name op muzikaal gebied.
Je vindt daarnaast vele intact gebleven en zeer interessante milieus en dorpen die rond de oudste ijzerfabrieken van Zweden zijn gebouwd en die gesticht zijn door Waalse ondernemers, die uit België waren geïmmigreerd, met een aantal locaties die tot maar liefst de 16e eeuw teruggaan. Het Unesco Werelderfgoed in Lindesberg in de provincie Västmanland is slechts één van deze unieke milieus.
Vikingnederzetting Birka
Op het eiland Björkö in het Mälarmeer vind je de archeologische vikingnederzetting Birka, die ook op de lijst van werelderfgoederen van de Unesco staat en waar een fascinerend museum is gehuisvest. In voorjaar, zomer en najaar worden er vanuit Stockholm en andere havenplaatsen rondom het Mälarmeer boottochten hiernaartoe georganiseerd.